Naszym zdaniem

03/09/2018 r.

Opinia Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii dotycząca projektu Rozporządzenia w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej z 30.07.2018 r.

W imieniu Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii (PACTT), składamy w ramach konsultacji społecznych następujące uwagi w związku z projektem Rozporządzenia w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej z 30.07.2018 roku.

Porozumienie Akademickich Centrów Transferu Technologii negatywnie ocenia przepisy projektu w części dotyczącej oceny działalności naukowej, odnoszącej się do kwestii bezpośrednio związanych ze wsparciem centrów transferu technologii, tj. komercjalizacji wyników badań.  Proponowany system ewaluacji wyraźnie deprecjonuje, a nawet niemal pomija efekty działalności naukowej, dotyczące transferu technologii, komercjalizacji i współpracy z gospodarką. Jest to zaskakujące tym bardziej, że stoi w sprzeczności nie tylko z trendami globalnymi i rozwiązaniami stosowanymi we wszystkich krajach rozwiniętych, ale także z dotychczasowymi zapowiedziami przedstawicieli Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, deklarujących, iż w nowym systemie szkolnictwa wyższego znacząco zwiększy się znaczenie komercjalizacji wyników badań naukowych i jej wpływ na ocenę uczelni. Proponowane rozwiązanie legislacyjne będzie zniechęcać naukowców do prowadzenia działalności prowadzącej do powstawania innowacji i stanie się barierą na drodze do unowocześniania polskiej nauki i gospodarki.

Aby zachęcić środowisko akademickie do intensyfikacji współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym, a w szczególności do komercjalizacji wytworzonej wiedzy, konieczne jest radykalne podniesienie rangi wskaźników związanych z tą działalnością. Bez zwiększenia punktacji
za uzyskane patenty, a w szczególności za udane komercjalizacje, nie zmobilizujemy naukowców do większej aktywności w podejmowaniu działań na rzecz tworzenia oraz transferu rozwiązań, przyczyniających się do wzrostu innowacyjności gospodarki i mających pozytywny wpływ społeczny. W proponowanych poniżej zmianach założono, że wartość poszczególnych wskaźników związanych z komercjalizacją, w tym patentami, powinna być zbliżona do wartości wskaźników dotyczących publikacji naukowych.  

PACTT proponuje następujące zmiany w projekcie Rozporządzenia:

(...)

Opinia PACTT dotycząca projektu Rozporządzenia w sprawie ewaluacji jakości działalności.pdf

21/08/2018 r.

Opinia Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii w sprawie projektu Ustawy o wspieraniu działalności naukowej z Funduszu Nauki Polskiej z 30.07.2018 roku

W imieniu Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii (PACTT), składamy w ramach konsultacji społecznych następujące uwagi w związku z projektem Ustawy o wspieraniu działalności naukowej z Funduszu Nauki Polskiej z 30.07.2018 roku.

W Porozumienie Akademickich Centrów Transferu Technologii ocenia projekt w przedstawionej wersji negatywnie i postuluje kontynuację prac nad ustawą. Projekt wymaga wprowadzenia istotnych zmian, w szczególności dotyczących:

  • wprowadzenia postanowień gwarantujących ścisłą, strategiczną współpracę instytutów z uczelniami z których pochodzą wszyscy członkowie zespołów badawczych oraz z przedsiębiorcami,
  • doprecyzowania planowanej działalności wirtualnych instytutów badawczych,
  • zmiany katalogu podmiotów mogących zarządzać instytutami.

Uwagi PACTT wynikają nie tylko z oceny przedstawionego projektu, ale również z analizy publikacji dotyczących statusu i funkcjonowania VIB - Vlaams Instituut voor Biotechnologie, flamandzkiego instytutu, na którego wzór powołuje się w uzasadnieniu projektu ustawodawca.

Projekt ustawy opisuje mechanizm finansowania prac badawczych „od pomysłu do produktu” w sposób niezwykle ramowy, co nie pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy „rozwój konkurencyjności podmiotów krajowych” nie odbędzie się kosztem autonomii uczelni, szczególnie w zakresie zarządzania mieniem w postaci własności intelektualnej oraz infrastruktury badawczej.  Na postawienie powyższego pytania pozwalają zawarte w projekcie ustawy zasady i tryb dysponowania środkami. Umowa o finansowanie zespołu badawczego ze środków Funduszu określać ma m.in. „zakres praw wynikających z przyznania praw autorskich i pokrewnych oraz praw własności przemysłowej; sposób i koszty sprawowania ochrony praw własności intelektualnej; sposoby i warunki rozporządzania prawami własności intelektualnej oraz ich wykorzystania dla celów komercyjnych i do dalszych badań naukowych lub prac rozwojowych; wielkości udziałów i korzyści wynikających z komercjalizacji efektów działalności naukowej” (art. 8 pkt 8 – 11). Z treści powyższych zapisów wynika, że uczelnia na mocy umowy o finansowanie zespołu badawczego może być pozbawiona praw autorskich i praw własności przemysłowej, ale także możliwości decydowania o formie ochrony i wykorzystania wyników projektu do dalszych prac badawczych, co może pozostać nie bez wpływu na ocenę parametryczną uczelni. Jednocześnie projekt ustawy nie dookreśla, kto miałby stać się „właścicielem” powstałych w projekcie wyników: podmiot zarządzający (strona umowy o finansowanie zespołu badawczego), Skarb Państwa, MNiSW czy też Bank Gospodarstwa Krajowego (w którego strukturach jest wydzielony Fundusz), co ma istotne znaczenie chociażby z punktu widzenia zgłaszania praw własności przemysłowej do urzędów patentowych. W sferze komercjalizacji uczelnia również może być pozbawiona prawa wykorzystania wyników projektu dla celów komercyjnych, jak również prawa do korzyści z ich komercjalizacji. Są to wszystko rozwiązania kreujące wyjątki od zasad określonych w art. 152 i następnych Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz wynikających z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej. Ponadto w przypadku wielu projektów badawczych, realizowanych przez wirtualne instytuty, powstające rezultaty będą oparte lub będą wykorzystywały wyniki wypracowane wcześniej przez badaczy w ramach ich działalności w uczelni lub uczelniach. Taka „rozproszona” własność intelektualna może utrudniać efektywną komercjalizację. Ze względu na „wirtualny” charakter instytutów, będą one musiały ponadto korzystać z infrastruktury badawczej uczelni, co jest niemożliwe bez zawarcia z nią stosownego porozumienia.

Nie ulega wątpliwości, iż ścisła współpraca tworzonych wirtualnych instytutów badawczych z uczelniami oraz ich centrami transferu technologii lub spółkami celowymi jest decydująca dla powodzenia tej inicjatywy [1]. Ustawa powinna regulować warunki tej współpracy w możliwie precyzyjny sposób. Musi on zapewniać udział uczelni z których pochodzić będą członkowie zespołów badawczych (i ich centrów transferu technologii lub spółek celowych) w procesie ochrony wyników badań i ich komercjalizacji. Powinien gwarantować tez umieszczenie w umowach zawieranych między podmiotem zarządzającym wirtualnym instytutem badawczym a uczelniami, precyzyjnych zasad korzystania z infrastruktury badawczej i zasad dotyczących wykazywania rezultatów badań dla celów parametryzacji.



[1] Flamandzki instytut VIB opiera swoją działalność na strategicznej współpracy z pięcioma uczelniami (UGent, KU Leuven, University of Antwerp, Vrije Universiteit Brussel i Hasselt University), które uczestniczyły w powołaniu instytutu (źródło: http://www.vib.be)

opinia PACTT projekt ustawy Fundusz Nauki skan.pdf

ARCHIWUM


29/08/2017 r.

Rekomendacje Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii (PACTT) dotyczące „Ustawy 2.0” w zakresie współpracy uczelni z otoczeniem społeczno-gospodarczym

Trzy konkursowe projekty założeń do Ustawy 2.0. w zakresie dotyczącym współpracy uczelni z otoczeniem społeczno-gospodarczym stały się przedmiotem gruntownej analizy i dyskusji podczas III Ogólnopolskiej Konferencji PACTT w Łodzi w kwietniu 2017 roku. Dostrzegając liczne błędy oraz pominięcie wielu istotnych aspektów oraz odpowiadając na deklarację otwartości Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na opinie różnych środowisk, PACTT sformował zespół roboczy, który opracował rekomendacje środowiska akademickich centrów transferu technologii.

Według deklarowanej strategii MNiSW, jednym z celów reformy jest budowanie pomostu między nauką i biznesem. Taką właśnie misję realizują centra transferu technologii zrzeszone w PACTT.

Nasze środowisko opowiada się jednoznacznie za daleko idącą deregulacją przepisów dotyczących funkcjonowania uczelni oraz za poszerzeniem ich autonomii. Nie ulega wątpliwości, iż biurokracja oraz pewna zachowawczość uczelni, wynikające z obecnego stanu prawnego, mają negatywny wpływ na intensywność współpracy z gospodarką.

Jednocześnie jednak, deregulacji musi towarzyszyć mądra regulacja. Opisanie na poziomie nowej ustawy ogólnych zasad i ram tej współpracy jest niezbędne, aby zapewnić, iż tzw. trzecia misja uczelni, będzie traktowana na równi lub w zbliżonym stopniu co prowadzenie badań oraz dydaktyka.

Przedstawione w niniejszym opracowaniu rekomendacje zostały podzielone na 5 części tematycznych:

  • organizacja współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym na uczelni
  • współpraca i wsparcie ze strony podmiotów spoza uczelni
  • rola i status centrów transferu technologii
  • prawa do wyników badań naukowych
  • komercjalizacja pośrednia

Każda z nich zawiera propozycje kwestii wymagających zdaniem PACTT uregulowania na poziomie ustawy, jak również zagadnień, które mogą zostać uwzględnione w aktach niższego rzędu lub wprowadzone poprzez programy ministerstwa lub odpowiednich agencji.

(…)


Poznaj pełną treść rekomendacji PACTT w formacie PDF

 

08/08/2016 r.

Opinia Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii (PACTT) w sprawie projektu ustawy z dnia 1 sierpnia 2017 roku o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego działalności innowacyjnej

W imieniu Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii (PACTT), składamy w ramach konsultacji społecznych następujące uwagi w związku z projektem ustawy z dnia 1 sierpnia 2017 roku o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego działalności innowacyjnej.

  • Art. 1 i art. 2 projektu ustawy:

Proponowane w projekcie zwiększenie zakresu kosztów podlegających odliczeniom podatkowym oraz zwiększenie kwot kosztów kwalifikowanych wydatków na B+R, które można odliczyć od podstawy obliczenia podatku do 100% oceniamy jednoznacznie pozytywnie. Warto przy tym podkreślić, iż już podczas prac nad tzw. „małą ustawą o innowacyjności”, środowisko centrów transferu technologii zwracało uwagę na konieczność wprowadzenia wyższych niż proponowane w obecnie obowiązujących przepisach progów odliczeń podatkowych.

Jednocześnie ponownie zwracamy uwagę na potencjalne zagrożenie związane z wprowadzeniem możliwości zaliczenia do kosztów kwalifikowanych podlegających odliczeniom należności z tytułu umów o dzieło oraz umów zlecenia. Może to prowadzić do omijania przez przedsiębiorców uczelni i zawierania umów cywilnoprawnych bezpośrednio z pracownikami naukowymi na realizację działalności badawczo-rozwojowej, która faktycznie wykonywana będzie w uczelni z wykorzystaniem jej zasobów.

Ponadto podtrzymujemy zgłoszony w toku prac nad poprzednio wersją projektu postulat zwiększenia progów odliczenia od opodatkowania darowizn osób fizycznych na cele uczelni.

(…)


Poznaj pełną treść opinii PACTT w formacie PDF

 

29/01/2016 r.

Propozycje Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii (PACTT) w zakresie usprawnienia mechanizmów komercjalizacji wyników badań naukowych poprzez nowelizację ustawy o wspieraniu innowacyjności

materiał roboczy po dyskusji z MNiSW w dniu 27.01.2016 r.

  •  Zapewnienie stabilności finansowania procesów komercjalizacji na uczelniach:

Dotychczas w polskim systemie finansowania nauki brakowało rozwiązań systemowych zapewniających środki finansowe na prowadzenie komercjalizacji wyników badań. Uczelniane centra transferu technologii prowadziły swoją działalność w zakresie komercjalizacji w oparciu o finansowanie projektowe (grantowe), co nie zapewniało należytej ciągłości tych działań. W ustawie o zasadach finansowania nauki należy zatem wyodrębnić oddzielny strumień finansowania z przeznaczeniem na wsparcie komercjalizacji wyników badań naukowych.

(…)

  • Uwzględnienie kosztów komercjalizacji w projektach finansowanych przez NCBiR:

W budżetach projektów badawczo-rozwojowych finansowanych przez NCBiR, realizowanych przez uczelnie wyższe, należy wprowadzić ryczałt (narzut) w wysokości ok. 3-5% budżetu uczelni w projekcie, pozostający w dyspozycji uczelni, który byłby wykorzystywany na działania związane z komercjalizacją wypracowanych rezultatów. Uczelnia (kierownik projektu lub inna osoba umocowana) powinna decydować o tym, czy środki te skierować do uczelnianego centrum transferu technologii, czy do podmiotów zewnętrznych. Ryczałtowa forma finansowania stworzy możliwość wykorzystania tych środków wewnętrznie (przez centrum transferu), bez konieczności otrzymania faktury zewnętrznej i wypływu środków z konta projektu na konto podmiotu zewnętrznego.

  • Ocena efektywności uczelnianych CTT:

Aby w przyszłości umożliwić Ministerstwu ocenę, czy uczelnie efektywnie wydają środki na komercjalizację, o których mowa w punkcie 1., należy wprowadzić system okresowej (rocznej) oceny. Dla zapewnienia porównywalności danych z różnych uczelni, powinny zostać opracowane wskaźniki realizacji celów (produktu i rezultatu).

(…)


Poznaj pełną treść propozycji PACTT w formacie PDF


2017-08-31_ustawa-2-0_rekomendacje_pactt.pdf